پروین حسینی _ تایماز نیوز |  آیین بزرگداشت روز ملی اردبیل و شیخ صفی‌الدین اردبیلی در سال ۱۴۰۵ با مجموعه‌ای از برنامه‌های فرهنگی، تاریخی، هنری و پژوهشی در اردبیل برگزار شد؛ برنامه‌هایی که امسال علاوه بر پاسداشت شخصیت و میراث شیخ صفی‌الدین اردبیلی، بر معرفی ظرفیت‌های فرهنگی و گردشگری استان، تقویت ارتباطات بین‌شهری و منطقه‌ای و بازخوانی نقش اردبیل و صفویه در تاریخ ایران تمرکز داشت.

برنامه‌های هفته استان اردبیل از ۳ تا ۹ مرداد ۱۴۰۵ طراحی شده بود و مجموعه میراث جهانی شیخ صفی‌الدین اردبیلی به عنوان محور اصلی برگزاری مراسم انتخاب شد. به گفته مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان، برنامه‌ها علاوه بر مرکز استان در چند شهرستان نیز اجرا شد.

مراسم اصلی با حضور وزیر فرهنگ و مهمانان داخلی و خارجی

مراسم اصلی بزرگداشت روز ملی شیخ صفی‌الدین اردبیلی شامگاه شنبه سوم مرداد ۱۴۰۵ در صحن اصلی مجموعه جهانی شیخ صفی‌الدین اردبیلی برگزار شد.

در این آیین، سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، نماینده ولی‌فقیه در استان و امام جمعه اردبیل، استاندار اردبیل، نمایندگان استان در مجلس شورای اسلامی، استاندار گیلان، سفیر جمهوری آذربایجان در ایران و جمعی از مسئولان، پژوهشگران، فرهیختگان و مردم اردبیل حضور داشتند. همچنین مهمانانی از کشورهای همسایه و گروه هنری علویان ترکیه در برنامه‌ها حضور پیدا کردند.

برگزاری مراسم در مجموعه جهانی شیخ صفی، از نظر برگزارکنندگان دارای پیام مشخصی بود؛ چراکه این مجموعه مهم‌ترین نماد تاریخی اردبیل و یکی از مهم‌ترین یادگارهای دوره صفوی محسوب می‌شود و ارتباط مستقیم میان شخصیت شیخ صفی، خاندان صفوی و هویت تاریخی اردبیل را به نمایش می‌گذارد.

سخنان وزیر فرهنگ درباره نقش صفویه در هویت ایران

یکی از محورهای مهم مراسم، سخنان وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره نقش صفویه در تاریخ ایران بود.

صالحی با اشاره به جایگاه صفویه در تاریخ کشور، این دوره را یکی از مقاطع مهم در بازسازی و تقویت عناصر هویتی ایران دانست. در گزارش‌های منتشرشده از این مراسم، تأکید شده است که از نگاه وزیر فرهنگ، صفویان در احیای عناصر هویتی ایران اسلامی نقش مهمی داشته‌اند.

این بخش از مراسم نشان داد که بزرگداشت روز اردبیل تنها یک مناسبت استانی نیست، بلکه برگزارکنندگان تلاش دارند آن را به فرصتی برای بازخوانی تاریخ ایران و نقش اردبیل در شکل‌گیری تحولات سیاسی، فرهنگی و مذهبی کشور تبدیل کنند.

حضور مهمانان جمهوری آذربایجان و علویان ترکیه

حضور سفیر جمهوری آذربایجان در ایران، هیئت دیپلماتیک این کشور و گروه هنری علویان ترکیه از بخش‌های قابل توجه برنامه‌های امسال بود.

این حضور، ظرفیت تاریخی اردبیل را برای توسعه ارتباطات فرهنگی با کشورهای منطقه برجسته کرد. جایگاه شیخ صفی‌الدین اردبیلی و خاندان صفوی در میان گروه‌های فرهنگی و مذهبی منطقه، به‌ویژه در جمهوری آذربایجان و ترکیه، زمینه‌ای برای توسعه دیپلماسی فرهنگی و معرفی اردبیل به عنوان یک کانون تاریخی فراتر از مرزهای ایران فراهم کرده است.

خواهرخواندگی اردبیل و لاهیجان؛ مهم‌ترین دستاورد بین‌شهری

یکی از رویدادهای مهم همزمان با روز اردبیل، امضای تفاهم‌نامه خواهرخواندگی میان شهرهای اردبیل و لاهیجان بود.

این تفاهم‌نامه در چهارم مرداد و در نگارخانه خطایی مجموعه جهانی شیخ صفی‌الدین اردبیلی با حضور مسئولان دو شهر به امضا رسید.

هدف از این همکاری، توسعه روابط در حوزه‌های فرهنگی، گردشگری، اقتصادی و مدیریت شهری اعلام شده است. مسئولان دو شهر تأکید کردند که خواهرخواندگی نباید صرفاً یک عنوان تشریفاتی باقی بماند و باید به برنامه‌های مشترک و عملی منجر شود.

اشتراکات تاریخی و فرهنگی میان اردبیل و لاهیجان، به‌ویژه در ارتباط با تاریخ تشیع و تحولات دوره صفوی، از مهم‌ترین زمینه‌های این تفاهم معرفی شده است.

برگزاری نشست تخصصی «شب صفویه؛ شیخ ارشاد»

در ادامه برنامه‌های روز اردبیل، شامگاه یکشنبه چهارم مرداد، نشست تخصصی «شب صفویه؛ شیخ ارشاد» در نگارخانه خطایی مجموعه جهانی شیخ صفی برگزار شد.

این نشست با حضور پژوهشگران و صاحب‌نظران حوزه میراث فرهنگی و تاریخ صفویه برگزار شد و هدف آن بررسی نقش صفویه و جایگاه شیخ صفی‌الدین اردبیلی در تاریخ و فرهنگ ایران بود.

در این مراسم، اسناد و کتاب‌هایی میان دانشگاه محقق اردبیلی، بنیاد دایرةالمعارف و مرکز اسناد استان اردبیل مبادله شد و از پوستر پویش «اردبیل، دیار احساس، احسان، ایمان» نیز رونمایی شد.

برنامه‌های هنری و نمایش ظرفیت صنایع دستی

بخش دیگری از برنامه‌های هفته اردبیل به معرفی هنرهای سنتی و صنایع دستی اختصاص داشت.

در مجموعه جهانی شیخ صفی، نمایشگاه و غرفه‌های فرهنگی و هنری برپا شد و هنرمندان صنایع دستی استان در بیش از ۱۰ رشته هنری توانمندی‌های خود را در قالب کارگاه‌های زنده به نمایش گذاشتند.

هدف از این برنامه‌ها، معرفی هنرهای بومی استان، حمایت از هنرمندان و ایجاد پیوند میان گردشگری فرهنگی و اقتصاد صنایع دستی عنوان شده است.

همچنین برنامه‌های فرهنگی و هنری از جمله موسیقی آیینی و عرفانی، نمایشگاه آثار و تولیدات بومی و برنامه‌های مرتبط با معرفی فرهنگ اردبیل در حاشیه مراسم برگزار شد.

رونمایی از کتاب و توجه به نسل جدید

برنامه‌های هفته اردبیل فقط به مراسم رسمی محدود نبود. یکی از برنامه‌های فرهنگی، رونمایی از کتاب «باستان‌شناسان کوچک» بود که با هدف آشنایی نسل جدید با میراث فرهنگی و تاریخی برگزار شد.

چنین برنامه‌هایی نشان می‌دهد که برگزارکنندگان تلاش کرده‌اند موضوع میراث فرهنگی اردبیل را از سطح مراسم رسمی خارج کرده و به حوزه آموزش، کودکان، کتابخوانی و انتقال هویت تاریخی به نسل آینده نیز پیوند بزنند.

اختصاص ۱۵۰ میلیارد تومان برای مرمت تزئینات مجموعه شیخ صفی

یکی از مهم‌ترین اخبار عمرانی و میراثی همزمان با هفته اردبیل، اعلام اختصاص ۱۵۰ میلیارد تومان اعتبار برای احیای تزئینات کاشی‌کاری مجموعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی بود.

همچنین عملیات احیای تزئینات کاشی‌کاری سردر «عالی‌قاپو» این مجموعه در آستانه روز اردبیل آغاز شد.

این اقدام از آن جهت اهمیت دارد که مجموعه شیخ صفی مهم‌ترین اثر تاریخی و میراث جهانی اردبیل است و حفاظت از آن می‌تواند نقش مستقیمی در توسعه گردشگری فرهنگی استان داشته باشد.

تشکیل ستاد دائمی هفته اردبیل

یکی دیگر از تصمیمات مهم امسال، حرکت از برگزاری مناسبتی و سالانه به سمت برنامه‌ریزی مستمر بود.

مدیرکل میراث‌فرهنگی استان از تشکیل ستاد دائمی هفته اردبیل با هدف اجرای برنامه‌های فرهنگی و پژوهشی در طول سال خبر داد.

هدف از این ستاد، استمرار فعالیت‌های مرتبط با اردبیل‌پژوهی، معرفی میراث فرهنگی استان و جلوگیری از محدود شدن برنامه‌های مربوط به هویت تاریخی اردبیل به چند روز در سال عنوان شده است.

برگزاری برنامه‌های فرهنگی در فضای مجازی

در کنار برنامه‌های حضوری، آیین بزرگداشت شیخ صفی‌الدین اردبیلی در فضای مجازی نیز برگزار شد.

در این برنامه، پژوهشگران و استادانی از حوزه‌های عرفان، تاریخ و فرهنگ اسلامی درباره جایگاه علمی، عرفانی و تاریخی شیخ صفی‌الدین اردبیلی و تأثیر مکتب فکری او بر تمدن ایرانی ـ اسلامی سخن گفتند.

نشست با اصحاب فرهنگ، هنر، رسانه و قرآن

در جریان سفر وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به اردبیل، نشست‌هایی با فعالان فرهنگی، هنری، رسانه‌ای و قرآنی استان نیز برگزار شد.

در این نشست‌ها موضوعاتی مانند توسعه زیرساخت‌های فرهنگی، حمایت از هنرمندان، وضعیت رسانه‌های استانی و تقویت فعالیت‌های قرآنی مطرح شد. همچنین اعلام شد که نمایشگاه سراسری کتاب قرار است در اواخر مردادماه در اردبیل برگزار شود و برای برگزاری آن منابع مالی مورد نیاز تأمین شود.

جشنواره عکاسی و زیباسازی شهری

شورای اسلامی شهر و شهرداری اردبیل نیز در برنامه‌های هفته اردبیل مشارکت داشتند.

از جمله برنامه‌های اعلام‌شده، برگزاری نخستین جشنواره عکاسی هفته اردبیل در دو بخش آماتور و حرفه‌ای، رونمایی از تندیس و اجرای برنامه‌های زیباسازی شهری و نصب المان‌ها و بنرهای مرتبط با این مناسبت بود.

این اقدامات با هدف وارد کردن فضای شهری به فرایند بزرگداشت روز اردبیل و افزایش مشارکت شهروندان در برنامه‌ها انجام شد