پروین حسینی _ تایماز نیوز | جامعه‌ای که در آن افراد نسبت به نیکی‌ها بی‌تفاوت نباشند و در برابر آسیب‌ها، فساد و ناهنجاری‌ها سکوت نکنند، جامعه‌ای زنده، پویا و امیدوار خواهد بود. در مقابل، گسترش بی‌تفاوتی اجتماعی، راه را برای رواج آسیب‌ها و تضعیف ارزش‌های اخلاقی هموار می‌کند. از همین رو، اسلام مسلمانان را به همکاری در گسترش خوبی‌ها و جلوگیری از بدی‌ها فراخوانده است.

با این حال، امر به معروف و نهی از منکر، پیش از آنکه در گفتار جلوه کند، در رفتار معنا پیدا می‌کند. بهترین دعوت به نیکی، الگو بودن در صداقت، امانت‌داری، عدالت، خوش‌رفتاری، احترام به حقوق دیگران و خدمت صادقانه به مردم است. تأثیر اخلاق نیکو و رفتار شایسته، گاه بسیار عمیق‌تر از هر نصیحت و تذکری است.

اجرای صحیح این فریضه، نیازمند حکمت، شناخت، دلسوزی و رعایت کرامت انسانی است. قرآن کریم دعوت به راه خدا را با «حکمت» و «موعظه نیکو» همراه می‌داند و سیره پیامبر اکرم(ص) و اهل‌بیت(ع) نیز بر مهربانی، احترام و خیرخواهی استوار بوده است. از این رو، امر به معروف و نهی از منکر هرگز با تحقیر، توهین، خشونت یا شکستن حرمت افراد سازگار نیست؛ بلکه هدف آن اصلاح، هدایت و تقویت پیوندهای اجتماعی است.

امروز، گستره «معروف» تنها به امور فردی محدود نمی‌شود. ترویج صداقت، قانون‌مداری، وجدان کاری، حفظ محیط‌زیست، مبارزه با فساد، رعایت حقوق شهروندی، امانت‌داری، تکریم ارباب‌رجوع، حمایت از خانواده و کمک به نیازمندان، همگی از مصادیق روشن معروف در جامعه معاصر هستند. در مقابل، بی‌عدالتی، فساد، تبعیض، دروغ، تضییع حقوق مردم و آسیب به سرمایه‌های عمومی از مهم‌ترین منکراتی هستند که مقابله با آنها نیازمند مشارکت همگانی است.

امر به معروف و نهی از منکر، زمانی به ثمر می‌نشیند که از یک شعار به یک فرهنگ عمومی تبدیل شود؛ فرهنگی که در آن هر فرد، پیش از اصلاح دیگران، خود را مخاطب این آموزه بداند و با رفتار مسئولانه، زمینه رشد و تعالی جامعه را فراهم کند.

بی‌تردید، جامعه‌ای که خیرخواهی، مسئولیت‌پذیری، احترام متقابل و دعوت حکیمانه به نیکی را سرلوحه خود قرار دهد، مسیر پیشرفت، عدالت و همبستگی را با اطمینان بیشتری خواهد پیمود. امر به معروف و نهی از منکر، در حقیقت، دعوت به ساختن جامعه‌ای است که در آن کرامت انسان، اخلاق، عدالت و خیر عمومی بیش از هر چیز دیگر ارزش و جایگاه داشته باشد.